1: Startpunt: Veere
Je begint deze route in Veere, een prachtig, Middeleeuws stadje. Veere profiteerde tijdens de Middeleeuwen, met name door de ligging vlak bij zee en de goede bereikbaarheid over water, van de wolhandel met Schotland.
Door de eeuwen heen is Veere redelijk gespaard gebleven als het gaat over de impact van het Water. Kijk je bij de Campveerse Toren naar de overkant, naar Noord-Beveland, dan zie je gebied waar vele dorpen lagen die inmiddels in de golven zijn verdwenen. Veere niet; Veere is nog steeds een voorbeeld van de Middeleeuwse welvaart in deze regio.
Deze route staat in het teken van het thema 'water'; dat neemt niet weg dat de vele historische gebouwen in Veere een bezoek meer dan waard zijn.
2: De Veerse Kreek: gevolg van een bombardement
De kreken aan je linkerhand zijn ontstaan door de eb- en vloedstroming na het bombardement van 1944.
In 1944 hadden de geallieerden, na de landing op 6 juni in Normandië, al op 4 september de strategische havenstad Antwerpen in handen gekregen. Na het vanuit de lucht afgooien van waarschuwingspamfletten, bombardeerden de geallieerden de dijken van Walcheren met als doel dit eiland onder water te zetten en zo de weerstand van de Duitse bezetter te breken.
Tussen 3 en 24 oktober werden diverse bombardementen uitgevoerd op de dijken van Walcheren en er ontstonden op deze manier vier grote stroomgaten, waaronder het dijkgat bij Veere. Op die plaats staat even verderop een Monument.
Uiteindelijk capituleerde de Duitse bezetter van Walcheren op 8 november 1944. Hoe grondig de dijken waren gebombardeerd blijkt wel uit het feit dat het laatste gat in de dijken van Walcheren pas in februari 1946 werd gedicht.
3: Voormalige werkhaven
Rechts zie je het monument voor de inundatie van Walcheren in 1944.
De jachthaven en het watersportcomplex achter het monument is de vroegere werkhaven waar in 1961 de doorlaatcaissons voor de sluiting van het Veerse Gat werden gebouwd.
4: Veerse Gatdam
Je fietste zojuist over de Veerse Gatdam naar het punt waar je nu staat.
De afsluiting van het Veerse Gat was de tweede afsluiting met een dam in het kader van het Deltaplan. Bij deze afsluiting van de zeearm tussen Walcheren en Noord-Beveland, werd gebruik gemaakt van de ervaring die was opgedaan bij de sluiting van de Zandkreek, de minst gecompliceerde afsluiting.
Het Veerse Gat was aanzienlijk breder dan de Zandkreek en bij de afsluiting ervan kreeg men hier te maken met sterke getijdenstroming. Dat stelde specifieke eisen aan de manier van afsluiten.
Begonnen werd met de constructie van een damgedeelte over de "Plaat van Onrust", een brede zandbank aan de Noord-Bevelandse zijde van het Veerse Gat. Dit gedeelte van de dam kon van te voren worden gebouwd, omdat het de doorstroming van het Veerse Gat nauwelijks beïnvloedde.
Nadat men aan beide landeinden een AX (ofwel Phoenix) caisson, overgebleven van de afsluiting van de stroomgaten na de ramp van 1953, had afgezonken als landhoofd, bleef er nog een stroomgat over van 320 meter breed.
Met zand en steen werd vervolgens in het overgebleven stroomgat een vlakke drempel gemaakt. Daarna werden op deze drempel zeven in Nederland gebouwde doorlaatcaissons afgezonken.
Doorlaatcaissons zijn grote bakken, waarvan de twee lange zijden worden gevormd door schotten die beweegbaar zijn. Die caissons waren elk zo groot als een flatgebouw van zeven verdiepingen!
Omlaag geschoven zorgden de schotten ervoor dat de bakken bleven drijven. Wanneer een caisson op zijn plaats was afgezonken, werden de schotten geheven, waardoor het water er ongehinderd door kon stromen. Dat zorgde ervoor dat de druk van het water op de caissons beperkt werd, zodat ze op hun plaats bleven liggen.
Pas toen alle caissons op hun plaats lagen, werden de schotten neergelaten. Vervolgens werden de caissons volgestort met stenen en daarna nog afgedekt met een metersdikke laag zand en uiteraard het asfalt waarover je nu rijdt.
Helaas zijn de caissons niet meer zichtbaar; wat nog wel zichtbaar is, is het mooie resultaat: een dam die prachtig lijkt te passen in het landschap en een mooi overzicht biedt over enerzijds de Noordzee en anderzijds het Veerse Meer.
Tip: geniet even van het uitzicht over de Noordzee vanaf het terras van één van de paviljoens langs de Veerse Gatdam.
5: Kasteel Westhove
Op de weg tussen Oostkapelle en Domburg zie je aan je rechterzijde een groot kasteel, Kasteel Westhove. Dit slot wordt al in de twaalfde eeuw vermeld en het heeft een groot aantal eigenaren gekend. Veel van de oude grootsheid is gesloopt of verbrand, maar wat er rest is nog steeds indrukwekkend.
Naast Kasteel Westhove, aan de Duinvlietweg 6, in de voormalige orangerie van het kasteel, vind je het museum voor natuur en landschap in Zeeland, "Terra Maris". In dit museum wordt, behalve de flora en fauna van Zeeland, ook de ontstaansgeschiedenis van de omgeving in beeld gebracht.
Reden genoeg voor een pauze en een bezoek aan dit museum en de bijbehorende buitentuin. Het museum is een bezoek meer dan waard!
Zie ook: www.terramaris.nl
